Preguntas frecuentes
As obxeccións que nos farían, empezando polas de quen ten que decidir se isto merece contarse. Contestadas sen rodeos.
As preguntas de quen o vai contar
«Por que debería importarlle isto a alguén de fóra?».
Porque toca un problema documentado: as regras de bo goberno cúmprense, as cotizadas españolas seguen o 88,2 % do seu código, e os grandes fracasos seguen ocorrendo coa estrutura en regra. O marco propón mirar a conduta de quen dirixe con criterios públicos, que calquera pode comprobar. Do bo goberno ao bo liderado
«Impúlsao unha escola que vive de preparar directivos. Hai un conflito de interese».
É unha iniciativa do Club INUSUAL, a comunidade de práctica desa escola, e dicímolo no aviso legal. Para que ese vínculo non pese: o proxecto non ten ánimo de lucro, todo é gratuíto, os textos son de uso libre e nada obriga a pasar pola escola para adherirse nin para usar o selo. Quen está detrás
«A investigación de base fíxoa a mesma organización».
O estudo de referencia, si, e dise. As súas cifras saen de fontes primarias, como a CNMV, Gallup, a ACFE ou ISO, ligadas unha a unha para que se comproben sen fiarse de ninguén. E separa o que é dato do que é lectura propia, como a «débeda de liderado», que se presenta como interpretación. As fontes
«Cantas persoas e organizacións se adheriron?».
A adhesión abriu en outubro de 2026. A lista completa publícase o 30 de novembro de 2026, co número e a data de cada adhesión; ata entón non damos cifras parciais. Quen se adheriu
«Hai probas de que quen se adhire lidera mellor?».
Aínda non: a adhesión é un compromiso público, e medir o seu efecto levará tempo. O que si ten respaldo son as condutas nas que se apoia cada principio, coa investigación citada en cada páxina.
«Quen comproba que quen se adhire cumpre?».
Ninguén certifica o cumprimento, e o selo non o promete. O que hai é un compromiso público, unha autoavaliación para contrastar co equipo e a posibilidade de retirarlle o selo a quen o use de forma enganosa.
«En que se diferenza da ISO 37000 ou dun código de bo goberno?».
Eses textos ordenan o goberno da organización: órganos, responsabilidades, supervisión. Este marco fíxase na conduta de quen dirixe persoas, con vinte sinais que se ven desde fóra, e vale tamén para as organizacións que non teñen consello.
«Podo citalo e reproducir os seus textos e imaxes?».
Si. Os textos e o material de difusión publícanse con licenza CC BY 4.0: pódense copiar, adaptar e reproducir, tamén con fins comerciais, citando a fonte. Cada páxina ten a súa referencia lista para copiar, e as láminas están no material de difusión. O símbolo e o selo quedan fóra: só os usa quen se adheriu, coas súas normas. Como citar
Sobre o marco
«Xa hai demasiados modelos de liderado».
Case todos describen estilos ou competencias. Este parte de algo que xa está consolidado, o bo goberno, e lévao a condutas que se ven desde fóra. Podes usalo xunto ao modelo que xa teñas, para comprobar se se cumpre.
«Sete principios son demasiado xerais».
Por iso cada principio baixa a condutas concretas, vinte en total, que se poden contrastar co equipo. Cada principio di ademais o que o contradí e o que lle pide á organización. Como se recoñece
«O bo liderado é subxectivo».
A opinión sobre un líder pode selo. As condutas, moito menos: que as malas noticias cheguen pronto, que haxa sucesores preparados ou que os resultados se miren xunto co desgaste do equipo son cousas que se ven ou non se ven.
«Facer medrar as persoas está moi ben, pero eu respondo de resultados».
A definición empeza por aí: liderar ben é superar os obxectivos. Facer medrar as persoas é a maneira de conseguilo, e a investigación respáldao: quen dirixe un equipo explica polo menos o 70 % da varianza do seu compromiso. Que é o bo liderado
«Dirixo unha empresa pequena, sen consello. O bo goberno non vai comigo».
Vai máis contigo que con ninguén. O 99,8 % das empresas españolas son pemes, e a maioría non ten consello nin comisións: o seu bo goberno é directamente a conduta de quen as dirixe. Do bo goberno ao bo liderado
«E a intelixencia artificial? Isto quedará vello».
Está dentro, no principio de crecemento: usar o tempo que libera a máquina para estar co equipo e para que as persoas asuman traballo de máis valor. Os principios falan de conduta, que é o que menos envellece con cada tecnoloxía nova. Principio 4: Crecemento
Sobre a adhesión
«Adherirse non cambia nada».
Cambia dúas cousas. Faslo público, e comprométeste a pedirlles ás persoas que diriges que che digan cando non o cumpres. Esa segunda parte é a que o converte nun compromiso de verdade.
«Non sei se cumpro os principios. Non me atrevo».
Ninguén os cumpre sempre. A adhesión compromete a practicalos e a escoitar cando fallas, e para empezar tes a autoavaliación das vinte condutas, que non garda nin envía nada. Facer a autoavaliación
«Canto custa?».
Nada. Nin a adhesión, nin o selo, nin a renovación, que se fai unha vez ao ano e che lembramos por correo.
«Que facedes cos meus datos?».
Usámolos para xestionar a túa adhesión, enviarche o teu número e o selo, e lembrarche a renovación. O teu nome só sae na lista se o marcas. Non che enviamos publicidade nin os cedemos a ninguén. Privacidade
«E se cambio de opinión?».
Dáste de baixa cando queiras respondendo ao correo de confirmación. O teu nome sae da lista e o teu número non se lle dá a ninguén máis.
«Por que non vexo quen se adheriu?».
Porque a lista publícase enteira o luns 30 de novembro de 2026. Ata entón as adhesións recíbense e numéranse por orde de chegada, un número que non cambia nunca, e ese día saen todas á vez. Quen se adheriu
Sobre as organizacións
«A miña organización xa ten un código ético».
É o chan, e fai falta. O principio de coherencia pregunta outra cousa: se as decisións de cada día din o mesmo que o código. A táboa da norma á conduta serve para comprobalo na próxima reunión. Da norma á conduta
«Quen asina a adhesión dunha organización?».
Quen a dirixe, en nome do equipo de dirección. Comprométese a practicar os principios e a que os sistemas da organización, como a selección, os ascensos e os incentivos, os premien.
«Comprometernos en público exponnos».
Compromételos a practicar e a escoitar, que é o mesmo que o bo goberno pide coa transparencia. A adhesión non publica ningunha avaliación nin ningunha nota da organización.
«Vale para unha administración, unha ONG ou unha escola?».
Si. Os principios falan de quen dirixe persoas e responde de resultados, sexa cal sexa a organización e o seu tamaño, haxa ou non un consello por riba.
Sobre o selo
«O selo certifica algo?».
Indica un compromiso público, renovado cada ano. Ninguén o concede tras unha avaliación, e non se debe presentar como certificación, acreditación nin premio. O selo
«Podo usar o selo sen adherirme?».
Non. Úsao quen se adheriu, mentres a adhesión estea vixente, e pódeselle retirar a quen o use de forma enganosa. Os textos e as láminas de difusión si os pode usar calquera.